Masz własny biznes, Twoim głównym źródłem dochodów są usługi albo szukasz sposobu na ich dywersyfikację – pomyślał_ś: wydam e-book. Od czego zacząć? Jak wygląda praca nad książką? Jak wydać e-book? Dziś opowiem skrótowo o całym procesie wydawniczym.
Żyjemy w czasach, w których coraz więcej można zrobić samodzielnie z pomocą instrukcji w Internecie i dedykowanych narzędzi. Idąc tym tropem, mnóstwo małych biznesów działających online decyduje się wydać książkę – a dokładniej e-book. Nie potrzeba już wiedzy, znajomości i marketingu wielkich wydawnictw ani obecności w księgarniach, żeby taki produkt mógł się opłacić. Warto jednak wiedzieć, jak się za to zabrać, żeby wypuścić produkt dobrej jakości – bo self-publishing nie znaczy, że musisz robić wszystko sam_. Wręcz: nie powinnaś/nie powinieneś.
Jak wydać e-book lub książkę?
Proces od zera do gotowego produktu można streścić w dziesięciu punktach, które poniżej krótko omówię.
- Pomysł
- Plan
- Pisanie
- Redakcja i/lub korekta merytoryczna
- Korekta językowa (nieraz dwie lub trzy)
- Ilustracje/zdjęcia
- Projekt layoutu/makieta
- Skład i łamanie
- Korekta składu
- Publikacja!
I etap: praca nad tekstem
Najpierw oczywiście trzeba coś napisać, ale dobrze byłoby poprzedzić to przemyślanym pomysłem i solidnym planem. Wtedy masz pewność, że nie odpłyniesz w anegdotki ani nie pominiesz istotnych wątków, a całość będzie miała tak zwane ręce i nogi. 😉
II etap: praca nad językiem
Redakcja i korekta to etap dopracowywania tekstu merytorycznie, stylistycznie, językowo. Ma być zrozumiały, kompletny, poprawny i dobrze się czytać.
Oczywiście możesz spróbować zrobić to bezkosztowo, korzystając z automatów w Internecie (spoiler alert: byłam zaskoczona, jak kiepsko działają!). A może sprawdzi żona, bo lubi czytać i ładnie się wysławia? Niestety jest spora szansa, że niewiele z tego wyjdzie. Oczywiście korektor/ka musi znać zasady języka (lub umieć je znaleźć), ale potrzebuje także specyficznej drobiazgowości i uważności, czujności, żeby nie dać się porwać lekturze.
Aktualizacja [14.05.2026]: Redakcja i korekta a AI
Od kiedy pisałam ten tekst, świat mocno się zmienił przez AI. Wciąż jednak musisz mieć świadomość, że te narzędzia działają dobrze tylko pod warunkiem, że dokładnie wiesz, czego od nich oczekujesz i „nakarmisz” je odpowiednią ilością dobrej jakości danych – w tym przypadku: Twoich już dopracowanych przez człowieka tekstów. Najlepiej też umieć mu dokładnie określić, na co ma zwrócić uwagę. Inaczej AI będzie ingerować w twój styl albo np. wprowadzi do tekstu metafory, które pozornie brzmią dobrze, ale jak się nad tym zastanowić, nie mają sensu. Osobiście uważam, że możesz skorzystać z AI jako pomocnika, ale nie rezygnuj z przynajmniej jednego czytania przez specjalist/kę.
Ważne: zwróć też uwagę, czy dany dostawca korzysta z twoich danych do trenowania modelu (czy twoja książka ma trafić do bazy i być źródłem treści dla AI bez podawania twojego autorstwa?) albo czy nie popełnił plagiatu (to ty będziesz za niego odpowiedzialny), a jeśli wprowadza zmiany merytoryczne, to czy mają one poparcie w wiarygodnych(!) źródłach.
III etap: praca nad stroną wizualną
W dalszej kolejności pracuje się nad stroną wizualną. Jeśli tworzysz poradnik, to prawdopodobnie już na etapie pisania wiesz, gdzie chcesz umieścić niektóre zrzuty ekranu czy zdjęcia. Jeżeli jednak nie myślał_ś o tym wcześniej, to jest czas na koncepcję wyglądu e-booka (czy w ogóle umieszczać ilustracje?, zdjęcia czy rysunki?, w jakim stylu? jak będzie wyglądać e-book? ma być kolorowy, ozdobny, prosty, elegancki, profesjonalny, radosny? itd.)
Dobry projektant niekoniecznie wykona dokładnie to, o co go poprosisz, ale będzie ekspertem, który odradzi złe pomysły i podpowie lepsze rozwiązania. Jeśli nie jesteś do nich przekonan_, dopytaj, dlaczego to proponuje.
Możesz stworzyć swój e-book w Canvie, ale musisz mieć świadomość, że to bardzo ograniczające narzędzie, które nie tylko nie pomaga, ale czasem wręcz uniemożliwia usunięcie niektórych błędów. Na dodatek, jeśli nie jesteś profesjonalistą, nawet gotowy szablon nie uchroni cię od dodania kolejnych kilku, zarówno graficznych, jak i typograficznych.
Jeżeli nie możesz pozwolić sobie na zatrudnienie specjalist_ki DTP, przemyśl choć konsultacje graficzne i/lub korektę po składzie. Podczas korekty po prostu zaznaczę wszystkie błędy do poprawienia, a w trakcie konsultacji podpowiem, jak je rozwiązać. Nie sprawdzę wtedy całego tekstu, ale bardziej ogólnie opowiem na co zwrócić uwagę i jak rozwiązać różne problemy na przykładzie twojego pliku, także w Canvie.
IV etap: praca nad efektem końcowym
„Gotowy” plik powinien przejść jeszcze korektę poskładową. Co to znaczy? Korektor na gotowym pdfie zaznacza ostatnie poprawki: przeoczone literówki czy błędy językowe, ale też sprawdza poprawność składu i błędy typograficzne (np. najbardziej znane „wiszące” spójniki). Grafik nanosi zmiany i dopiero wtedy plik jest naprawdę gotowy. 😉
Gratulacje! Masz własny e-book!
Czy warto złożyć e-book samemu?
Pamiętaj, że jako self-publisher/ka (osoba samodzielnie wydająca swoją książkę) musisz w tym czasie zadbać też o marketing, promocję, zorganizować przedsprzedaż… W końcu zależy ci, żeby ktoś ten wielomiesięczny wysiłek docenił, prawda? Choćby dlatego nie warto robić wszystkiego samodzielnie.
Oczywiście dla niektórych to jedyna opcja. Dobrze przemyśl jednak, w jakim stopniu jesteś w stanie zaangażować się w naukę, research wiedzy i narzędzi (ile czasu pracy będzie cię to kosztować?), a także jakiej jakości produkt chcesz zaoferować klientom? (Czy kupił_byś pierwsze uszyte przez kogoś spodnie i ile w porównaniu z ceną rynkową był_byś skłonn_ za nie zapłacić?)
To temat rzeka. Osobiście staram się podpowiadać rozwiązania, które uwzględniają argumenty za i przeciw. Więcej o poszczególnych etapach – i o tym, gdzie można próbować szukać złotego środka oraz oszczędności – będę pisać w kolejnych tekstach. Jeśli chcesz być na bieżąco, wpadnij na moje profile w mediach społecznościowych (najwięcej dzieje się na Instagramie). 🙂
Potrzebujesz rady w temacie procesu wydawniczego? Wpadnij na konsultacje wydawnicze.
Chcesz, żeby ktoś cię przez ten proces przeprowadził? Umów się na krótkie spotkanie wstępne pogadać o tym, jak mogę ci pomóc 🙂
Powodzenia!
